بازبینی کد، ارزیابی امنیت
و استقرار سامانه
از شناخت وضعیت نرمافزار تا اصلاح، استقرار و نگهداری
اگر میخواهید وضعیت کد و امنیت نرمافزارتان را بررسی کنید، مشکلات فنی آن را برطرف کنید یا برای استقرار و نگهداری سامانه به کمک تخصصی نیاز دارید، میتوانید تمام مسیر یا بخش مشخصی از آن را به پویا حیاتی بسپارید.
همکاری متناسب با نیاز پروژه
- ارزیابی و گزارش برای تصمیمگیری.
- اجرای اصلاحات و راهاندازی.
- نظارت، انتقال دانش یا پشتیبانی.
خدمات بهصورت مستقیم توسط پویا حیاتی ارائه میشود. همکاری با تیم توسعه، مدیر زیرساخت یا پیمانکار فعلی شما نیز امکانپذیر است.
چه زمانی به این خدمات نیاز دارید؟
- نرمافزاری در حال توسعه دارید و پیش از انتشار به بررسی فنی و امنیتی نیاز دارید.
- سامانهای فعال دارید و میخواهید ضعفها، خطرها و اولویتهای اصلاح آن را بشناسید.
- نرمافزار را از یک تیم یا پیمانکار تحویل میگیرید و به ارزیابی فنی نیاز دارید.
- کد را خودتان، تیم توسعه یا با کمک ابزارهای هوش مصنوعی تولید کردهاید و به بازبینی تخصصی نیاز دارید.
- با خطاهای تکرارشونده، کندی، ناپایداری یا دشواری انتشار نسخههای جدید روبهرو هستید.
- برای انتقال سرور، استقرار اولیه یا نگهداری دورهای سامانه به همکاری نیاز دارید.
خدمات قابل انتخاب
هر گروه شامل فعالیتهایی است که میتوان آنها را جداگانه یا در قالب یک همکاری کامل انتخاب کرد.
۰۱
ارزیابی معماری و بازبینی کد
شناخت ساختار، خطاهای منطقی و اولویتهای بهبود کد.
۰۲
ارزیابی امنیت و آزمون نفوذ
بررسی کنترلهای امنیتی و سناریوهای سوءاستفاده.
۰۳
اصلاح نرمافزار و بهبود کارایی
اجرای اصلاحات مشخص و سنجش نتیجهٔ تغییرات.
۰۴
زیرساخت و فرایند انتشار
آمادهسازی محیط اجرا و انتشار قابل تکرار.
۰۵
استقرار، انتقال و ارتقای سامانه
انتشار نسخه، انتقال سرویس و کنترل پس از اجرا.
۰۶
پایش، پشتیبانگیری و بازیابی
تشخیص مشکلات و آمادگی برای بازیابی خدمت و داده.
۰۷
پشتیبانی، نگهداری و رسیدگی به رخداد
همکاری دورهای و رسیدگی با مسئولیت و زمانبندی روشن.
۰۸
مشاوره، مستندسازی و انتقال دانش
تصمیمگیری فنی، مستندات قابل استفاده و آموزش تیم.
۰۱ ـ ارزیابی معماری و بازبینی کد
بازبینی کد یا Code Review به شناخت مشکلات ساختاری و اجرایی نرمافزار کمک میکند؛ از خطاهای منطقی تا بخشهایی که توسعه و نگهداری سامانه را دشوار کردهاند. ارزیابی معماری و بازبینی کد میتوانند جداگانه یا در کنار هم سفارش داده شوند.
فعالیتهای قابل انتخاب
- بررسی ساختار پروژه، اجزا و ارتباط میان آنها.
- بررسی مسئولیت بخشها و وابستگی میان ماژولها.
- ارزیابی مسیرهای مهم برنامه بر اساس قواعد کسبوکار ارائهشده.
- بررسی مدیریت خطا، اعتبارسنجی داده و رفتار برنامه در شرایط غیرعادی.
- بررسی آزمونهای موجود و شناسایی کمبودهای مهم آنها.
- بررسی وابستگیها، تنظیمات و قابلیت ساخت و اجرای پروژه.
- شناسایی بخشهای پیچیده، تکراری یا دشوار برای نگهداری.
- ارائهٔ پیشنهاد برای اصلاح معماری یا بازآرایی بخشهای مشخص.
خروجی قابل تحویل
گزارش یافتهها همراه با محل مشکل، توضیح اثر آن، اولویت رسیدگی و پیشنهاد اصلاح. در ارزیابی معماری، نقشهٔ اجزا و پیشنهادهای ساختاری نیز میتواند بخشی از خروجی باشد.
محدوده و شرایط
مبنای بررسی، نسخهٔ مشخصی از کد و اطلاعات کسبوکار است. بخشهای بررسیشده و محدودیتهای پوشش در گزارش ثبت میشوند.
۰۲ ـ ارزیابی امنیت و آزمون نفوذ
ارزیابی امنیت مشخص میکند کنترلهای حفاظتی سامانه در محدودهٔ بررسی چه وضعیتی دارند و کدام ضعفها میتوانند اطلاعات، حسابهای کاربری یا عملکرد کسبوکار را در معرض خطر قرار دهند.
ممیزی امنیتی یا Security Audit بر بررسی شواهد و کنترلهای مشخص تکیه دارد. آزمون نفوذ یا Penetration Testing امکان سوءاستفاده از ضعفها را از طریق سناریوهای عملی بررسی میکند. این دو فعالیت، بسته به هدف پروژه، قابل سفارش و ترکیب هستند.
فعالیتهای قابل انتخاب
- شناسایی داراییهای حساس، مرزهای اعتماد و سناریوهای تهدید.
- بررسی احراز هویت، نشستهای کاربری و بازیابی دسترسی.
- بررسی مجوزها و امکان دسترسی کاربران به اطلاعات یا عملیات دیگران.
- بررسی ورودیها، بارگذاری فایل و رابطهای ارتباطی
API. - بررسی حفاظت از دادههای حساس و مدیریت اطلاعات محرمانه.
- بررسی امنیت کد، وابستگیها و تنظیمات مرتبط.
- بررسی سوءاستفاده از منطق کسبوکار و توالی عملیات.
- اجرای آزمونهای عملی در محدوده، محیط و بازهٔ مجاز.
- اعتبارسنجی یافتههای ابزارهای خودکار و تفکیک موارد تأییدشده از موارد نیازمند بررسی بیشتر.
خروجی قابل تحویل
گزارش مدیریتی و فنی شامل دامنه و پوشش بررسی، یافتهها، شواهد، شرایط سوءاستفاده، اثر احتمالی، اولویت اصلاح و پیشنهاد راهکار.
محدوده و شرایط
شدت فنی هر یافته در کنار شرایط واقعی سامانه و اثر آن بر کسبوکار ارزیابی میشود. نتیجهٔ بررسی به همان دامنه، نسخه و زمان مربوط است.
۰۳ ـ اصلاح نرمافزار و بهبود کارایی
پس از شناسایی مشکلات، میتوانید اجرای اصلاحات را نیز واگذار کنید. این خدمت بر تغییرات مشخص و قابل بررسی در کد یا تنظیمات نرمافزار متمرکز است. ارزیابی کارایی نیز میتواند بهصورت مستقل تعریف شود.
فعالیتهای قابل انتخاب
- رفع آسیبپذیریها و خطاهای مشخصشده.
- اصلاح منطق دسترسی، اعتبارسنجی و مدیریت خطا.
- بهروزرسانی یا جایگزینی وابستگیهای مسئلهدار.
- بازآرایی بخشهای توافقشده برای کاهش پیچیدگی.
- افزودن یا اصلاح آزمونهای مرتبط با تغییرات.
- بررسی گلوگاههای سرعت و مصرف منابع.
- بهینهسازی پرسوجوهای پایگاه داده، پردازشها یا استفاده از حافظه.
- اجرای آزمون کارایی و بار در شرایط مشخص.
خروجی قابل تحویل
تغییرات قابل بررسی در کد و تنظیمات، توضیح اصلاحات و نتایج آزمونهای مرتبط. در پروژههای بهبود کارایی، شرایط اندازهگیری و مقایسهٔ نتایج پیش و پس از تغییر نیز ثبت میشود.
محدوده و شرایط
توسعهٔ قابلیت جدید یا بازنویسی گستردهٔ سامانه، در صورت نیاز، بهعنوان دامنهٔ جداگانه تعریف و برآورد میشود.
۰۴ ـ زیرساخت و فرایند انتشار
در حوزهٔ توسعه و عملیات یا DevOps، هم وضعیت زیرساخت موجود قابل بررسی است و هم میتوان زیرساخت و فرایند مناسب برای اجرای سامانه را آماده کرد.
فعالیتهای قابل انتخاب
- ارزیابی تنظیمات و معماری زیرساخت موجود.
- آمادهسازی یا اصلاح سرورها و محیطهای اجرا.
- بررسی و تنظیم دسترسیها، شبکه و ارتباط سرویسها.
- امنسازی تنظیمات سیستمعامل، وبسرور و پایگاه داده.
- تفکیک محیطهای توسعه، آزمون، پیشانتشار و بهرهبرداری.
- آمادهسازی محیط پیشانتشار
Stagingبرای بررسی تغییرات پیش از اجرا در محیط اصلی. - مدیریت تنظیمات و اطلاعات محرمانهٔ موردنیاز سامانه.
- راهاندازی فرایند ساخت، آزمون و انتشار خودکار با عنوان
CI/CD. - افزودن کنترلهای مرتبط با وابستگیها و خروجیهای انتشار.
- مستندسازی تنظیمات و روش بازسازی محیط.
خروجی قابل تحویل
گزارش ارزیابی زیرساخت یا تنظیمات اجرایی آمادهشده، همراه با مستندات و فرایند انتشار قابل تکرار.
محدوده و شرایط
ارزیابی زیرساخت موجود، آمادهسازی زیرساخت جدید و خودکارسازی انتشار، فعالیتهای جداگانه و قابل انتخاباند.
۰۵ ـ استقرار، انتقال و ارتقای سامانه
استقرار یا Deployment شامل آمادهسازی نسخه برای اجرا، انجام تغییرات برنامهریزیشده و بررسی وضعیت سامانه پس از انتشار است.
فعالیتهای قابل انتخاب
- استقرار اولیهٔ نرمافزار.
- انتقال سامانه میان سرورها یا محیطهای اجرا.
- ارتقای نسخهٔ نرمافزار و اجزای مرتبط.
- برنامهریزی و اجرای مهاجرت پایگاه داده.
- تنظیم دامنه، گواهی و ارتباط سرویسها.
- تدوین برنامهٔ تغییر، توقف احتمالی و بازگشت
Rollback. - بررسی سلامت سامانه و مسیرهای حیاتی پس از استقرار.
- تحویل اطلاعات لازم به مسئول بهرهبرداری.
خروجی قابل تحویل
نسخهٔ مستقرشده، گزارش اقدامات و کنترلهای پس از استقرار، مستند تغییرات و برنامهٔ بازگشت یا بازیابی متناسب با پروژه.
محدوده و شرایط
پیش از اجرا، پیشنیازها، پنجرهٔ تغییر و روش برخورد با شکست احتمالی مشخص میشود. امکان بازگشت تغییرات پایگاه داده نیز باید پیش از مهاجرت بررسی شود.
۰۶ ـ پایش، پشتیبانگیری و بازیابی
این خدمات به تشخیص زودتر مشکلات و آمادگی برای بازیابی سامانه و دادهها کمک میکنند.
فعالیتهای قابل انتخاب
- راهاندازی پایش سلامت سرویسها و منابع.
- گردآوری و تنظیم نگهداری رویدادها و خطاها.
- تعریف شاخصها، آستانهها و مسیر ارسال هشدار.
- طراحی و اجرای برنامهٔ پشتیبانگیری.
- تعیین محل، تناوب و مدت نگهداری نسخههای پشتیبان.
- اجرای آزمون بازیابی و بررسی صحت دادهٔ بازیابیشده.
- تعیین زمان هدف بازیابی
RTOو نقطهٔ هدف بازیابی دادهRPO. - تدوین دستورالعمل بازیابی پس از خرابی یا اختلال.
خروجی قابل تحویل
تنظیمات پایش و هشدار، برنامهٔ پشتیبانگیری، گزارش آزمون بازیابی و راهنمای اقدامات موردنیاز.
محدوده و شرایط
راهاندازی پایش خودکار، بررسی دورهای هشدارها و پوشش انسانی برای رسیدگی به آنها، سه فعالیت قابل تعریف در دامنهٔ همکاری هستند.
۰۷ ـ پشتیبانی، نگهداری و رسیدگی به رخداد
پس از استقرار نیز میتوان برای نگهداری سامانه و رسیدگی به مشکلات، همکاری دورهای تعریف کرد.
فعالیتهای قابل انتخاب
- بررسی و رسیدگی به خطاهای گزارششده.
- انجام بهروزرسانیها و وصلههای توافقشده.
- پیگیری آسیبپذیریهای مرتبط با اجزای سامانه و اولویتبندی رسیدگی.
- بررسی دورهای سلامت و مصرف منابع.
- همراهی در انتشار نسخههای جدید.
- عیبیابی اختلالها و هماهنگی با تأمینکنندگان مرتبط.
- بررسی، مهار و کمک به بازیابی در رخدادهای امنیتی یا عملیاتی.
- تحلیل علت رخداد و پیشنهاد اقدام برای کاهش احتمال تکرار.
خروجی قابل تحویل
سوابق درخواستها و اقدامات، گزارش دورهای وضعیت و در صورت رسیدگی به رخداد، گزارش علتها، اقدامات و موارد باقیمانده.
محدوده و شرایط
در توافق سطح خدمت SLA، ساعات پوشش، کانال ارتباط، سطح فوریت، زمان پاسخگویی و حدود رسیدگی مشخص میشود. پاسخ اولیه، شروع اقدام و رفع مشکل، زمانبندیهای متفاوتی دارند.
رسیدگی به رخداد فعال، دامنه و هماهنگی متناسب با همان وضعیت را نیاز دارد. تحلیل تخصصی ادلهٔ دیجیتال و اظهارنظر رسمی، در صورت درخواست، باید جداگانه بررسی و تعیین تکلیف شود.
۰۸ ـ مشاوره، مستندسازی و انتقال دانش
این خدمات برای تیمهایی مناسب است که به تصمیمگیری فنی، مستندات قابل استفاده یا انتقال دانش نیاز دارند.
فعالیتهای قابل انتخاب
- مشاوره دربارهٔ معماری و انتخاب راهکار فنی.
- بررسی پیشنهادها و خروجیهای پیمانکاران.
- همراهی در ارزیابی فنی تحویل نرمافزار.
- تدوین یا تکمیل مستندات معماری و بهرهبرداری.
- تهیهٔ راهنمای انتشار، نگهداری و بازیابی.
- آموزش تیم برای استفاده از خروجیها و فرایندهای ایجادشده.
- نظارت فنی بر اجرای اصلاحات توسط تیم دیگر.
خروجی قابل تحویل
گزارش نظر کارشناسی، مستندات توافقشده، جلسات انتقال دانش و فهرست تصمیمها یا اقدامات پیشنهادی.
محدوده و شرایط
مستندات لازم برای تحویل هر خدمت در شرح همان خدمت مشخص میشود. تدوین جامع مستندات سامانه یا آموزش گستردهٔ تیم، میتواند سفارش مستقلی باشد.
همکاری را بر اساس مسئلهٔ خودتان تعریف کنید
نقش پویا حیاتی میتواند ارزیابی و گزارش، اجرای تغییرات، نظارت بر اجرای تیم دیگر یا همکاری مستمر باشد.
بررسی و تصمیمگیری
- شناخت کیفیت کد تحویلی: ارزیابی معماری و بازبینی کد.
- شناخت خطرهای امنیتی: ارزیابی امنیت و در صورت نیاز آزمون نفوذ.
- اصلاح توسط تیم خودتان: ارزیابی، انتقال یافتهها و بازبینی مجدد.
اجرا و نگهداری
- آمادگی انتشار: اصلاحات منتخب، آمادهسازی زیرساخت و استقرار.
- انتقال سامانهٔ فعال: ارزیابی وضعیت موجود، برنامهٔ انتقال، پشتیبانگیری و استقرار.
- نگهداری پس از راهاندازی: پایش، پشتیبانگیری و پشتیبانی دورهای.
بعضی خدمات پیشنیاز دارند. استقرار به نسخهٔ قابل اجرا و اطلاعات محیط نیاز دارد و انتقال داده به برنامهٔ پشتیبانگیری و بازیابی وابسته است. پیشنیازها و مسئول تأمین آنها پیش از شروع مشخص میشوند.
فعالیتهای مشترک میان چند خدمت در یک دامنهٔ هماهنگ تعریف میشوند تا بررسیها و هزینهها تکراری محاسبه نشوند.
چه چیزی تحویل میگیرید؟
خروجی هر پروژه به خدمات انتخابشده بستگی دارد. در پروژههای ارزیابی، گزارش میتواند شامل این موارد باشد:
- خلاصهٔ مدیریتی از وضعیت و مهمترین اولویتها.
- نام اجزا، محیطها و نسخهٔ مبنای بررسی.
- روش بررسی و میزان پوشش فعالیتها.
- یافتهها، شواهد و شرایط بروز مشکل.
- شدت فنی و اثر احتمالی بر کسبوکار.
- پیشنهاد اصلاح و ترتیب پیشنهادی رسیدگی.
- موارد بررسینشده و محدودیتهای دسترسی یا اطلاعات.
در پروژههای اجرایی، تغییرات کد و تنظیمات، نتایج آزمونها و مستندات لازم نیز به خروجی اضافه میشود.
معیار تکمیل کار
معیار تحویل پیش از اجرا مشخص میشود؛ برای مثال، رفع یک خطای معین و آزمون آن، اجرای موفق مسیرهای حیاتی پس از استقرار یا بازیابی آزمایشی نسخهٔ پشتیبان.
بازبینی مجدد اصلاحات
اگر اجرای اصلاحات با تیم شما یا پیمانکار دیگری باشد، میتوانید بررسی مجدد یافتههای قبلی را سفارش دهید.
وضعیت هر مورد مانند رفعشده، همچنان برقرار یا غیرقابل ارزیابی با شرایط موجود ثبت میشود. تصمیم مالک سامانه برای پذیرش یک خطر نیز جداگانه ثبت خواهد شد.
تعداد مراحل، بازهٔ زمانی و محدودهٔ بازبینی مجدد در پیشنهاد همکاری مشخص میشود.
مسیر همکاری از درخواست تا تحویل
۱ ـ دریافت اطلاعات اولیه
نوع سامانه، مسئلهٔ اصلی، وضعیت فعلی و خدمات موردنیاز بررسی میشود. در این مرحله توضیح کلی پروژه کافی است.
۲ ـ شناخت و تعیین دامنه
اجزا، محیطها، دسترسیها، هدف بررسی و پیشنیازها مشخص میشوند. در صورت نیاز به شناخت فنی مستقل، همان فعالیت ابتدا تعریف و برآورد میشود.
۳ ـ پیشنهاد همکاری
فعالیتها، خروجیها، زمانبندی، هزینه، مسئولیت طرفین و معیار تحویل بهصورت روشن ارائه میشود.
۴ ـ هماهنگی و شروع اجرا
پس از توافق، دسترسیهای لازم و مجوز فعالیتها فراهم میشود. حدود اختیار برای آزمونها و تغییرات محیط اصلی از پیش تعیین میشوند.
۵ ـ انجام کار و تحویل
یافتههای مهم متناسب با فوریت، به مخاطب تعیینشده اطلاع داده میشود. خروجی نهایی همراه با توضیحات لازم تحویل داده خواهد شد.
۶ ـ پیگیری منتخب
بازبینی اصلاحات، انتقال دانش، اجرای مرحلهٔ بعد یا پشتیبانی دورهای، بر اساس خدمات انتخابشده ادامه پیدا میکند.
روش و معیارهای بررسی
روش بررسی بر اساس نوع سامانه، اهمیت دادهها، سناریوهای کسبوکار و سطح دسترسی انتخاب میشود. ابزارهای خودکار در کنار تحلیل کد، بررسی تنظیمات و آزمون سناریوهای مرتبط به کار میروند.
هر گزارش، وضعیت محدوده و نسخهٔ بررسیشده را در زمان انجام کار نشان میدهد. سطح دسترسی و محدودیتهای بررسی نیز بخشی از گزارش است.
مراجع متناسب با پروژه
برای ارزیابی کنترلهای امنیتی برنامههای وب، میتوان از استاندارد OWASP ASVS استفاده کرد. نسخهٔ مرجع و الزامات منتخب در دامنهٔ بررسی مشخص میشوند.
مرجع رسمی استاندارد ارزیابی امنیت برنامه
برای بررسی و بهبود فرایند توسعهٔ امن نیز میتوان از چارچوب NIST SSDF استفاده کرد؛ چارچوبی برای فعالیتهای امنیتی در چرخهٔ تولید و نگهداری نرمافزار.
محرمانگی و دسترسی
کد منبع، اطلاعات زیرساخت، دادههای پروژه و گزارش یافتهها، اطلاعات محرمانهٔ همکاری محسوب میشوند.
پیش از دریافت اطلاعات حساس، روش انتقال و نگهداری، افراد مجاز به دسترسی و مدت نگهداری مشخص میشود. استفاده از سرویسهای بیرونی یا ابزارهای هوش مصنوعی برای پردازش اطلاعات محرمانه نیز تابع مجوز و شرایط توافقشده است.
هماهنگی اجرای فنی
- دسترسیها متناسب با فعالیت منتخب و ترجیحاً با حساب اختصاصی فراهم میشوند.
- داراییهای مجاز برای بررسی و موارد خارج از دامنه مشخص میشوند.
- آزمون روی خدمات متعلق به اشخاص دیگر به تعیین تکلیف اختیار و مجوز مربوط نیاز دارد.
- زمان فعالیتهای حساس، شرایط توقف و مسئول هماهنگی مشخص میشود.
- تغییرات محیط اصلی با برنامهٔ تغییر و بازیابی متناسب انجام میشوند.
- در پایان همکاری، دسترسیها و اطلاعات نگهداریشده طبق توافق تعیین تکلیف میشوند.
زمان و هزینه چگونه مشخص میشود؟
تعداد اجزا و محیطها، پیچیدگی منطق کسبوکار، حساسیت دادهها، کیفیت مستندات، امکان اجرای پروژه، عمق بررسی و فوریت کار بر زمان و هزینه اثر میگذارند.
ارزیابی و اجرای پروژهای
ارزیابی با دامنهٔ مشخص: برآورد برای فعالیتها و پوشش توافقشده.
اصلاح و اجرای فنی: برآورد بر اساس مجموعهٔ تغییرات یا ظرفیت زمانی مشخص.
همکاری دورهای و رخداد
پشتیبانی دورهای: توافق بر سر مدت، ظرفیت و سطح پوشش.
رسیدگی به رخداد: برآورد متناسب با وضعیت، فوریت و محدودهٔ پذیرفتهشده.
هزینهٔ زیرساخت، مجوز نرمافزار، ابزار یا خدمات اشخاص دیگر در پیشنهاد مالی تعیین تکلیف میشود. اگر در طول کار نیاز تازه یا تغییر مهمی در دامنه ایجاد شود، اثر آن بر خروجی، زمان و هزینه پیش از انجام فعالیت اضافه مشخص خواهد شد.
پرسشهای متداول
آیا میتوانم فقط یک خدمت را سفارش بدهم؟
بله. میتوانید فقط بازبینی کد، ارزیابی امنیت، آمادهسازی زیرساخت، استقرار یا خدمت دیگری را انتخاب کنید. پیشنیازهای همان خدمت و مسئول تأمین آنها پیش از شروع مشخص میشود.
آیا برای همهٔ بررسیها به کد منبع نیاز است؟
بازبینی کد به دسترسی به نسخهٔ موردنظر کد نیاز دارد. بخشی از آزمونهای امنیتی را میتوان با دسترسی به نرمافزار در حال اجرا انجام داد. نوع دسترسی بر روش، عمق و پوشش بررسی اثر میگذارد و این موضوع در دامنه و گزارش ثبت میشود.
آیا اجرای اصلاحات هم قابل واگذاری است؟
بله. اصلاحات میتواند توسط پویا حیاتی، تیم شما یا پیمانکار دیگری انجام شود. مسئول اجرا و مسئول بازبینی نتیجه، در برنامهٔ همکاری مشخص میشوند. اگر ارزیابی و اصلاح توسط یک نفر انجام شوند، مراحل و شواهد آنها جداگانه ثبت خواهد شد. بازبینی اصلاحات توسط همان مجری، با ارزیابی مستقل توسط شخص ثالث تفاوت دارد.
آیا سامانهٔ فعال هم قابل بررسی است؟
بله. روش اجرا باید با شرایط بهرهبرداری هماهنگ شود. فعالیتها ممکن است روی محیط آزمایشی، نسخهٔ جداگانه یا در بازهٔ مشخصی از محیط اصلی انجام شوند.
آیا این خدمات همهٔ زبانها و فناوریها را پوشش میدهد؟
امکان پذیرش پروژه پس از بررسی فناوریها، معماری، دسترسیها و هدف همکاری مشخص میشود. این موضوع برای نرمافزارهای وب، موبایل، دسکتاپ و زیرساختهای متفاوت، جداگانه ارزیابی خواهد شد.
آیا گزارش به معنی تضمین امنیت کامل سامانه است؟
گزارش، نتیجهٔ ارزیابی در محدوده، نسخه، زمان و شرایط مشخص است. تغییر کد، تنظیمات یا وابستگیها میتواند وضعیت سامانه را تغییر دهد. بازبینی مجدد و ارزیابی دورهای، بر اساس نیاز سامانه، قابل تعریف است.
آیا خروجی این خدمت، گواهی رسمی امنیت است؟
خروجی اصلی، گزارش کارشناسی فنی و شواهد ارزیابی در دامنهٔ توافقشده است. اگر به تأییدیهٔ رسمی از نهاد مشخصی نیاز دارید، شرایط آن باید پیش از شروع بررسی شود.
آیا پشتیبانی شامل توسعهٔ قابلیت جدید است؟
پشتیبانی بر فعالیتهای تعریفشده برای نگهداری و رسیدگی به مشکلات متمرکز است. توسعهٔ قابلیت جدید، تغییرات گسترده یا افزایش دامنهٔ سامانه، جداگانه بررسی و برآورد میشود.
آیا رسیدگی فوری و شبانهروزی ارائه میشود؟
ساعات پوشش و شرایط رسیدگی فوری، بر اساس ظرفیت و توافق هر پروژه مشخص میشود. پایش خودکار سامانه و حضور انسانی برای پاسخگویی، دو موضوع جدا در تعریف خدمت هستند.
اگر اطلاعات فنی کاملی از سامانه نداشته باشم چه میشود؟
میتوانید با توضیح مسئله و اطلاعاتی که در اختیار دارید شروع کنید. در صورت نیاز، شناخت و مستندسازی وضعیت موجود بهعنوان مرحلهٔ نخست همکاری تعریف میشود.
دربارهٔ سامانه و نیازتان صحبت کنیم
برای شروع، توضیح کوتاهی از پروژه و مسئلهٔ اصلی آن ارسال کنید. پس از بررسی اطلاعات اولیه، امکان همکاری و گام بعدی برای تعیین دامنه و برآورد مشخص خواهد شد.
در درخواست اولیه، اطلاعات عمومی پروژه کافی است. کد منبع، رمزها، کلیدهای دسترسی و دادههای کاربران در مرحلهٔ هماهنگی و از مسیر توافقشده دریافت میشوند.
چه اطلاعاتی برای شروع مفید است؟
- نوع نرمافزار و کاربرد اصلی آن.
- وضعیت فعلی؛ در حال توسعه، آمادهٔ انتشار یا در حال بهرهبرداری.
- مسئله یا هدف اصلی همکاری.
- خدماتی که احتمال میدهید نیاز دارید.
- فناوریهای شناختهشده و زمانبندی مدنظر، در صورت اطلاع.
- نام و راه ارتباطی برای هماهنگی.
واژهنامهٔ اصطلاحات
اگر با اصطلاحات انگلیسی این صفحه آشنا نیستید، نام هر مورد را باز کنید تا معادل فارسی و توضیح کاربرد آن را ببینید.
بازبینی کد
بازبینی کد
Code Review
بررسی کد منبع برای پیدا کردن خطاهای منطقی، مشکلات ساختاری و مواردی که توسعه یا نگهداری نرمافزار را دشوار میکنند. برای نمونه، بررسی اینکه یک عملیات در شرایط خطا چه رفتاری دارد.
ممیزی امنیتی
ممیزی امنیتی
Security Audit
بررسی شواهد و کنترلهای امنیتی بر اساس معیارهای مشخص. برای نمونه، بررسی اینکه چه کسی اجازهٔ دیدن اطلاعات یا تغییر تنظیمات حساس را دارد.
آزمون نفوذ
آزمون نفوذ
Penetration Testing
آزمایش عملی سناریوهای حمله در محدودهٔ مجاز، برای بررسی امکان سوءاستفاده از یک ضعف و اثر واقعی آن. محدوده و روش آزمون پیش از اجرا تعیین میشود.
رابط برنامهنویسی کاربردی
رابط برنامهنویسی کاربردی
API
راه مشخص ارتباط دو نرمافزار یا سرویس با یکدیگر؛ برای نمونه، ارتباط برنامهٔ موبایل با سرور برای دریافت اطلاعات حساب کاربر. این ارتباط نیز به کنترل دسترسی و اعتبارسنجی نیاز دارد.
توسعه و عملیات
توسعه و عملیات
DevOps
مجموعهای از همکاریها، فرایندها و ابزارها برای نزدیککردن توسعهٔ نرمافزار به اجرای آن در محیط واقعی؛ مانند خودکارسازی آزمون و انتشار و بهترکردن فرایند نگهداری.
یکپارچهسازی و تحویل یا استقرار پیوسته
یکپارچهسازی و تحویل یا استقرار پیوسته
CI/CD
فرایندی برای ساخت و آزمودن منظم تغییرات و آمادهکردن آنها برای انتشار. انتشار در محیط اصلی میتواند، بسته به طراحی فرایند، با تأیید انسانی یا بهصورت خودکار انجام شود.
استقرار
استقرار
Deployment
قرار دادن یک نسخهٔ آمادهٔ نرمافزار در محیط اجرا، همراه با تنظیمات و بررسیهای لازم تا کاربران بتوانند از آن استفاده کنند.
محیط پیشانتشار
محیط پیشانتشار
Staging
محیطی برای آزمودن نسخهها و تغییرات پیش از اجرای آنها در محیط اصلی. هرچه شرایط آن به محیط اصلی نزدیکتر باشد، ارزیابی پیش از انتشار مفیدتر خواهد بود.
بازگشت به وضعیت یا نسخهٔ قبلی
بازگشت به وضعیت یا نسخهٔ قبلی
Rollback
برنامه و اقداماتی برای بازگرداندن سامانه پس از انتشار ناموفق. تغییر کد، تنظیمات و پایگاه داده ممکن است روشهای متفاوتی برای بازگشت داشته باشند.
زمان هدف بازیابی
زمان هدف بازیابی
RTO
زمان هدفی که برای بازگرداندن خدمت پس از اختلال تعیین میشود. این هدف باید با زیرساخت، منابع و روش بازیابی متناسب باشد و با آزمون سنجیده شود.
نقطهٔ هدف بازیابی داده
نقطهٔ هدف بازیابی داده
RPO
مشخص میکند در بازیابی سامانه، از نظر زمانی چه میزان از تازهترین دادهها قابل از دست رفتن است. این هدف به انتخاب روش و تناوب پشتیبانگیری یا تکثیر داده کمک میکند.
توافق سطح خدمت
توافق سطح خدمت
SLA
توافقی دربارهٔ سطح خدماتی مانند پشتیبانی؛ شامل شاخصها و حدودی مانند ساعات پوشش، زمان پاسخ، اولویت درخواستها و شرایط رسیدگی. زمان پاسخ اولیه با زمان رفع مشکل تفاوت دارد.
استاندارد ارزیابی امنیت برنامههای وب
استاندارد ارزیابی امنیت برنامههای وب
OWASP ASVS
مجموعهای از الزامات برای بررسی کنترلهای امنیتی برنامههای وب و خدمات وب. نسخه و الزامات منتخب آن باید در دامنهٔ ارزیابی مشخص شوند. استفاده از آن بهتنهایی به معنی دریافت گواهی رسمی نیست.
چارچوب توسعهٔ امن نرمافزار
چارچوب توسعهٔ امن نرمافزار
NIST SSDF
چارچوبی برای فعالیتهای امنیتی در چرخهٔ تولید و نگهداری نرمافزار؛ از آمادهسازی فرایند توسعه تا حفاظت از نرمافزار و رسیدگی به آسیبپذیریها. این چارچوب یک ابزار اسکن نیست.
