ویدیو آموزشی
لینک ویدیو: https://youtu.be/iLNp-WKGLTE
مدت ویدیو: 20:33
دسته بندی: Excel Formulas
مدرس: پویا حیاتی
آنچه در این ویدیو می بینید:
در این ویدیو با فرمولهای شرطی پرکاربرد SUMIF و SUMIFS در اکسل آشنا میشوید و یاد میگیرید چطور جمع را بر اساس شرط انجام دهید.
هم مثال جمع با یک شرط (SUMIF) را میبینید و هم جمع با یک یا چند شرط (SUMIFS) را قدمبهقدم تمرین میکنید.
فهرست مطالب و زمان بندی ویدیو
SUMIF و SUMIFS در اکسل چه هستند و چه زمانی استفاده میشوند؟
توابع SUMIF و SUMIFS از مهمترین فرمولهای شرطی اکسل هستند که به شما کمک میکنند «جمع» را فقط برای دادههایی انجام دهید که یک شرط (یا چند شرط) را دارند. به جای اینکه دستی فیلتر کنید و بعد جمع بزنید، اکسل این کار را با یک فرمول انجام میدهد.
مثلاً وقتی یک جدول فروش دارید و میخواهید مجموع فروش یک محصول خاص، یا مجموع فروش یک شهر در یک بازه زمانی مشخص را محاسبه کنید، این دو تابع دقیقاً همان چیزی هستند که نیاز دارید.
آموزش تابع SUMIF: جمع اعداد با یک شرط
SUMIF برای زمانی است که فقط یک شرط دارید. یعنی میخواهید مجموع را بر اساس یک معیار مثل «نام کالا»، «نام فروشنده»، «بیشتر از یک عدد»، یا «بین تاریخها (با یک شرط)» حساب کنید.
به زبان ساده: SUMIF میگوید «هر جا شرط من برقرار بود، مقدارهای مشخصشده را جمع بزن».
ساختار و آرگومانهای SUMIF (range, criteria, sum_range)
فرمول کلی SUMIF به شکل زیر است:
SUMIF(range, criteria, [sum_range])
range: محدودهای که شرط روی آن بررسی میشود (مثلاً ستون نام کالا).
criteria: خودِ شرط (مثلاً “Laptop” یا “>100000”).
sum_range: محدودهای که باید جمع شود (مثلاً ستون مبلغ فروش). اگر این قسمت را نگذارید، اکسل همان range را جمع میزند.
نکته مهم: معمولاً range و sum_range باید هماندازه باشند (تعداد ردیفهای یکسان)، وگرنه نتیجه اشتباه یا غیرمنتظره میشود.
مثالهای کاربردی SUMIF (متن، عدد، تاریخ)
مثال 1 (شرط متنی): فرض کنید ستون A نام محصول و ستون B مبلغ فروش است. برای مجموع فروش «کفش»:
=SUMIF(A:A,"کفش",B:B)
مثال 2 (شرط عددی): اگر ستون B مبلغهاست و میخواهید مجموع مبالغ بزرگتر از 1,000,000 را حساب کنید:
=SUMIF(B:B,">1000000")
مثال 3 (شرط تاریخ): اگر ستون A تاریخ و ستون B مبلغ است و میخواهید مجموع از تاریخ 1402/01/01 به بعد را داشته باشید (به شرط اینکه تاریخها در اکسل به صورت تاریخ واقعی ثبت شده باشند):
=SUMIF(A:A,">="&"1402/01/01",B:B)
در بسیاری از فایلها بهتر است تاریخ شرطی را با یک سلول تاریخ (مثلاً D1) تنظیم کنید تا فرمول تمیزتر و قابل تغییر باشد.
آموزش تابع SUMIFS: جمع اعداد با یک یا چند شرط
وقتی به جای یک شرط، چند شرط دارید، از SUMIFS استفاده میکنیم. مثلاً: «مجموع فروش محصول X در شهر Y توسط فروشنده Z». اینجا دیگر SUMIF کافی نیست.
SUMIFS مثل یک فیلتر چندمرحلهای عمل میکند: فقط ردیفهایی را جمع میزند که همه شرطها را همزمان پاس کنند.
ساختار و آرگومانهای SUMIFS و تفاوت آن با SUMIF
فرمول کلی SUMIFS به شکل زیر است:
SUMIFS(sum_range, criteria_range1, criteria1, [criteria_range2, criteria2], ...)
sum_range: محدودهای که باید جمع شود (مثلاً مبلغ فروش).
criteria_range1: محدوده شرط اول (مثلاً ستون محصول).
criteria1: شرط اول (مثلاً “کفش”).
… و همین الگو برای شرطهای بعدی تکرار میشود.
تفاوت مهم: در SUMIF اول range میآید، ولی در SUMIFS اول sum_range میآید. همین جابجایی ساده یکی از رایجترین جاهایی است که کاربران در نوشتن فرمول اشتباه میکنند.
مثالهای کاربردی SUMIFS (چند شرط همزمان)
مثال 1: مجموع فروش «کفش» در «تهران». فرض کنید:
ستون A = شهر، ستون B = محصول، ستون C = مبلغ فروش
=SUMIFS(C:C,B:B,"کفش",A:A,"تهران")
مثال 2: مجموع فروش «کفش» در «تهران» از تاریخ 1402/01/01 به بعد. فرض کنید ستون D تاریخ است:
=SUMIFS(C:C,B:B,"کفش",A:A,"تهران",D:D,">="&"1402/01/01")
مثال 3 (شرط عددی همراه با شرط متنی): مجموع فروشهای تهران که مبلغ آنها بالای 500,000 است:
=SUMIFS(C:C,A:A,"تهران",C:C,">500000")
در این مثال، محدوده مبلغ (C:C) هم نقش sum_range را دارد و هم به عنوان محدوده شرط عددی استفاده شده است؛ این کار کاملاً مجاز است.
اشتباهات رایج در SUMIF/SUMIFS و نکات مهم برای نتیجه درست
1) هماندازه نبودن محدودهها: در SUMIF و SUMIFS محدودههایی که شرط روی آنها بررسی میشود باید از نظر تعداد ردیف/ستون با محدوده جمع همخوانی داشته باشند.
2) فراموش کردن کوتیشن برای شرطهای متنی و عملگرها: شرطهایی مثل ">100" یا "تهران" باید داخل کوتیشن نوشته شوند. اگر شرط را با یک سلول ترکیب میکنید، معمولاً باید از & استفاده کنید (مثل ">="&D1).
3) مشکل تاریخ: اگر تاریخها به صورت متن ذخیره شده باشند، شرطهای تاریخ درست کار نمیکنند. بهتر است فرمت تاریخ را بررسی کنید و مطمئن شوید اکسل تاریخ را به عنوان Date شناخته است.
4) فاصلههای اضافه و ناهماهنگی متن: گاهی در دادهها فاصله اضافه (Space) یا نیمفاصله باعث میشود شرط متنی درست match نشود. در چنین مواقعی پاکسازی داده (مثلاً با TRIM) میتواند کمک کند.
با تسلط روی SUMIF و SUMIFS، عملاً یک قدم بزرگ در آموزش فرمول نویسی در اکسل جلو میروید و گزارشگیریهای روزمره را سریعتر و دقیقتر انجام میدهید.
