آموزش Margins در ورد، تنظیم حاشیه صفحه و Gutter برای چاپ و صحافی

فهرست مطالب و زمان بندی ویدیو

تنظیم حاشیه صفحه در ورد یکی از کارهایی است که بهتر است پیش از تکمیل متن انجام دهید؛ زیرا اندازه حاشیه‌ها روی فضای قابل استفاده، چینش محتوا و نتیجه چاپ اثر می‌گذارد. در این آموزش ویدیویی و مقاله همراه آن، مسیر دسترسی به Margins، تنظیم حاشیه‌های سفارشی و استفاده درست از Gutter برای اسناد قابل صحافی را به‌صورت ساده و عملی یاد می‌گیرید.

دسترسی به تنظیم حاشیه صفحه در ورد از بخش Layout

برای شروع تنظیم حاشیه صفحه در ورد، سند موردنظر را باز کنید و به زبانه Layout بروید. ابزارهای مربوط به چیدمان صفحه در این بخش قرار دارند و گزینه Margins نیز از همین مسیر در دسترس است.

1. زبانه Layout را انتخاب کنید.
2. در بخش Page Setup روی گزینه Margins کلیک کنید.
3. یکی از حاشیه‌های آماده را انتخاب کنید یا برای تنظیم دقیق‌تر وارد Custom Margins شوید.

بخش Page Setup محل انجام تنظیمات اصلی صفحه است. بنابراین اگر می‌خواهید سندی مناسب مطالعه، چاپ یا صحافی آماده کنید، بهتر است پیش از تکمیل محتوا به تنظیمات این قسمت توجه داشته باشید.

Margins چیست و چرا در چاپ اهمیت دارد؟

Margin یا حاشیه صفحه، فضای خالی میان محتوای سند و لبه‌های کاغذ است. حاشیه‌ها مشخص می‌کنند متن، تصویر و سایر اجزای سند تا چه اندازه می‌توانند به لبه‌های بالا، پایین، چپ و راست صفحه نزدیک شوند.

قرار دادن حاشیه روی صفر همیشه به این معنا نیست که چاپ بدون فضای خالی انجام می‌شود. بسیاری از چاپگرها نمی‌توانند تمام سطح کاغذ را تا لبه‌ها چاپ کنند و برای چاپ به محدوده‌ای خالی نیاز دارند. به همین دلیل ممکن است هنگام استفاده از حاشیه صفر با هشدار ورد روبه‌رو شوید یا بخشی از محتوای نزدیک لبه صفحه در نسخه چاپی دیده نشود. نتیجه نهایی به محدودیت چاپگر نیز بستگی دارد.

استفاده از حاشیه‌های آماده Normal و Narrow

با باز کردن منوی Margins، چند حالت آماده نمایش داده می‌شود. یکی از رایج‌ترین گزینه‌ها Normal است که در تنظیمات معمول ورد، برای هر چهار سمت صفحه حاشیه یک اینچی در نظر می‌گیرد. این حالت برای بسیاری از اسناد عمومی انتخابی متعادل است و فضای مناسبی میان محتوا و لبه‌های صفحه ایجاد می‌کند.

اگر می‌خواهید فضای بیشتری از صفحه در اختیار متن قرار بگیرد، می‌توانید گزینه Narrow را انتخاب کنید. در این حالت حاشیه‌ها باریک‌تر می‌شوند و محتوای بیشتری در هر صفحه جا می‌گیرد. حاشیه Narrow معمولاً نیم اینچ برای هر سمت در نظر می‌گیرد؛ بااین‌حال قبل از چاپ باید بررسی کنید که محتوا بیش از حد به محدوده غیرقابل چاپ دستگاه نزدیک نشده باشد.

• Normal: مناسب برای چیدمان متعادل و استفاده عمومی.
• Narrow: مناسب زمانی که به فضای بیشتری برای محتوا نیاز دارید.

تفاوت اینچ و سانتی‌متر در تنظیم Margins

اندازه حاشیه‌ها ممکن است در ورد با واحد اینچ یا سانتی‌متر نمایش داده شود. این تفاوت فقط به واحد اندازه‌گیری مربوط است و مفهوم Margin را تغییر نمی‌دهد. هر یک اینچ برابر با ۲٫۵۴ سانتی‌متر است؛ بنابراین حاشیه یک اینچی تقریباً ۲٫۵۴ سانتی‌متر خواهد بود.

هنگام دنبال‌کردن یک آموزش، ابتدا به واحد نمایش‌داده‌شده در ورد توجه کنید. برای مثال، اگر در آموزش مقدار یک اینچ گفته شده اما نرم‌افزار شما اندازه‌ها را برحسب سانتی‌متر نشان می‌دهد، باید مقدار معادل آن را وارد کنید. توجه به واحد اندازه‌گیری از انتخاب ناخواسته حاشیه‌های بسیار بزرگ یا بسیار کوچک جلوگیری می‌کند.

تأثیر Margins بر چینش سند

تغییر Margins فقط فضای سفید اطراف صفحه را عوض نمی‌کند؛ بلکه فضای در دسترس برای محتوا را نیز تغییر می‌دهد. با افزایش حاشیه‌ها، عرض و ارتفاع قابل استفاده کمتر می‌شود و ممکن است متن در خط‌های بیشتری قرار بگیرد یا تعداد صفحات افزایش پیدا کند. با کاهش حاشیه‌ها نیز فضای بیشتری برای محتوا ایجاد می‌شود.

به همین دلیل بهتر است حاشیه صفحه را در ابتدای آماده‌سازی سند مشخص کنید. اگر پس از تکمیل یک فایل طولانی Margins را تغییر دهید، احتمال دارد محل قرارگیری متن‌ها و اجزای سند جابه‌جا شود و صفحه‌بندی نیاز به بررسی دوباره داشته باشد. انتخاب زودهنگام حاشیه مناسب، چیدمان سند را قابل پیش‌بینی‌تر می‌کند.

تنظیم حاشیه‌های سفارشی با Custom Margins

اگر گزینه‌های آماده نیاز شما را پوشش نمی‌دهند، از منوی Margins وارد Custom Margins شوید. در پنجره بازشده می‌توانید اندازه حاشیه هر سمت را به‌صورت جداگانه تعیین کنید.

• Top: فاصله محتوا از لبه بالای صفحه.
• Bottom: فاصله محتوا از لبه پایین صفحه.
• Left: فاصله محتوا از لبه چپ صفحه.
• Right: فاصله محتوا از لبه راست صفحه.

مقدار موردنظر را با توجه به واحد اندازه‌گیری ورد در هر کادر وارد کنید و نتیجه را در پیش‌نمایش پنجره بررسی کنید. با تأیید تنظیمات، حاشیه‌های سفارشی روی سند اعمال می‌شوند. این روش زمانی کاربرد دارد که برای چاپ یا قالب‌بندی فایل، اندازه مشخصی برای هر سمت صفحه در نظر گرفته شده باشد.

Gutter چیست و چه کاربردی در صحافی دارد؟

Gutter فضای اضافه‌ای است که برای بخش صحافی سند در نظر گرفته می‌شود. در فایل‌هایی که قرار است صفحات آن‌ها از یک سمت به یکدیگر متصل شوند، ممکن است بخشی از حاشیه معمولی پس از صحافی کمتر در دسترس باشد. Gutter کمک می‌کند متن و محتوای اصلی بیش از حد به محل اتصال صفحات نزدیک نشوند.

برای استفاده از این قابلیت، از مسیر Layout > Margins > Custom Margins وارد پنجره تنظیمات شوید و مقدار موردنیاز را در کادر Gutter مشخص کنید. ورد این فضای صحافی را به حاشیه اصلی اضافه می‌کند؛ در نتیجه لازم نیست برای ایجاد فضای صحافی، مقدار Margin معمولی را به‌صورت حدسی افزایش دهید.

تفاوت Gutter با Margin معمولی

Margin معمولی فضای پایه اطراف محتوای صفحه را تعیین می‌کند، اما Gutter با هدف ایجاد فضای اضافه برای صحافی استفاده می‌شود. این دو تنظیم جایگزین یکدیگر نیستند؛ Gutter به حاشیه اصلی اضافه می‌شود تا فضای لازم در محل صحافی فراهم باشد.

برای مثال، اگر سند شما در حالت عادی به یک حاشیه مشخص نیاز دارد، بهتر است همان مقدار را در Margin نگه دارید و فضای موردنیاز صحافی را جداگانه در Gutter وارد کنید. به این ترتیب، تفاوت میان حاشیه عمومی صفحه و فضای ویژه صحافی روشن باقی می‌ماند و کنترل تنظیمات ساده‌تر می‌شود.

بازگشت به تنظیمات پیش‌فرض حاشیه صفحه

اگر بعد از آزمایش حاشیه‌های سفارشی یا استفاده از Narrow می‌خواهید به حالت رایج برگردید، دوباره به زبانه Layout بروید، منوی Margins را باز کنید و گزینه Normal را انتخاب کنید. با این کار، حاشیه‌های معمول این حالت دوباره روی سند اعمال می‌شوند.

پس از بازگرداندن تنظیمات، صفحات سند را مرور کنید؛ زیرا تغییر حاشیه می‌تواند محل قرارگیری محتوا و تعداد صفحات را تغییر دهد. با همین بررسی کوتاه می‌توانید مطمئن شوید که چیدمان فایل همچنان برای مطالعه و چاپ مناسب است.

آنچه در ویدیو گفته ام

خب می‌رسیم به ابزارهای سربرگ لیاوت یا چیدمان صفحهمون. تو این سربرگ عملاً ما تنظیم می‌کنیم که چهجوری باشه صفحهمون از نظر حاشیه‌ها، از نظر سایز، از نظر جهت صفحه، از نظر چند ستونه بودن و خیلی از مواردو می‌تونیم توی سربرگ لیا تنظیم بکنیم. اول تنظیمی که ما داریم بخش پیج ستآپ یعنی تنظیمات صفحه و گزینه مارجین هستش. مارجین برای ما چیکار میکنه؟ مارژو میاد حاشیه میده از لبه برای متن ما یعنی این حاشیه‌ای که شما می‌بینید که من از لبه برگه تونستم اینجا بنویسم بذارین با این ابزار نشون بدم یعنی این فاصله برای من حاشیه سمت راست برگمه این قسمت میشه حاشیه سمت چپم بالا میشه حاشیه بالا و یه ابزار خب پایینشم دارم دیگه مطمئناً پایینم یه حاشیه‌ای وجود داره که تو این قسمت‌ها اجازه نمیده من نوشته‌ای رو بنویس نیستم که خیلی به لبه نچسبه. البته بگم که ما اینو حاشیه رو به هیچ وجه نمی‌تونیم روی صفر بذاریم به خاطر اینکه اصلاً پرینترها نمی‌تونن با حاشیه صفر چاپ بکنن مگر اینکه پرینتری باشه که بتونه با حاشیه صفر چاپ بکنه که دیگه هیچ لبه‌ای وجود نداشته باشه. البته ما اسنادی که داریم ۹۹ و ۹ خب نیاز به حاشیه اصلاً دارن. خب حالا ما میایم توی قسمت مارجین. یه سری مارجین‌هایی رو از قبل به صورت پیشفرض برای ما گذاشته. تنظیمات مارجینه. اگر اینجا می‌بینید ۲.۵۴ برا من نوشته شده یا شاید برای شما ۱ اینچ نوشته شده باشه. واحدهای ما توی نرم‌افزار ورد متفاوت هستش که تو بخش تنظیمات خدمتتون این بخشو حتماً توضیح میدم که چهجوری واحدتون رو سانتیمتر بکنید. واحد اینچ ۱ اینچ برابر با ۲.۵۴ صدم سانتی‌متر هستش. برای همین چون من واحدمو دارم به سانتی‌متر نشون میدم تو حالت مارجین نرمال از هر طرف داره تقریباً ۲۵۴ صدم سانتی‌متر یا ۱ اینچ داره فاصله میده یعنی بالا پایین چپ راست و تو حالت نرو یا نزدیک همونا رو نصف کرده مال شما احتمالاً نوشته باشه نیم اینچ اینجا نوشته ۱. ۲۷ که تقریباً نصف ۲.۵۴ه از ۵۴ه حالتهای مختلف دیگه‌ای هم داره یعنی مثلاً من الان نرمال هستم اگر اینو نرو بذارم ببینید خیلی متنم چسبید و دقت بکنید تنظیمات مارجین تنظیمات س چینش صفحه سایز اینا روی کل متنتون تأثیر می‌ذاره روی تنظیماتتون تنظیم می تأثیر می‌ذاره و یه من الان اومده بودم هر عنوانمو تو یه صفحه نوشتم و به هم خورد تبل اوت گزینه هزینه‌ای هستش که ما ابتدای شروع کار با سندمون باید تنظیم بکنیم. یعنی شاید الان ما عواسط ویدیومون باشیم برای آموزش نرم‌افزار ورد. اما این بخش بحث مارجینش، اورینتیشنش، سایزش و همه این‌ها رو ما ابتدای امر تنظیم می‌کنیم. من دوباره برمی‌گردم به حالت نرمال. ببینید یه مقدار دوباره به هم ریختگی رو به من داد. پس حتماً حتماً بهتون پیشنهاد می‌کنم که این گزینه رو جزء گزینه‌های اول توی تنظیمات صنعتون حتماً انجام بدین. خب اگر هیچ کدوم از اینا رو حال نکردین میاین توی قسمت کاستوم مارجین می‌تونین برای خودتون هر ابعادی که دلتون خواست رو تعیین بکنید. میایم توی پنجره پیج ستآپ قسمت مارجینز اینجا اگه نگاه کنید نوشته از بالا چقدر چون همون ۲ ماه ۵۴ بود می‌تونید اینجا رو بذارید مثلاً سه پایینتونو بیارین بذارید ۴ حاشیهتون رو دارین زیاد می‌کنید چپتونو بذارید مثلاً ۲ سانت راستتون رو بذارید مثلاً ۳ سانت یعنی هر عدد دلخواهی که دوست داشتین رو بهش بدین و اگر نگاه کنید اومد دقیقاً همون جوری که شما دوست داشتین این البته این فاصله نیست باید برگردم اول و ببینید از سمت راست الان من بیشتر فاصله دارم از سمت چپ کمتر چون دلخواه خودتون هستش یا دوباره می‌تونین برش گردونین به حالت قبلی بذارین من همه رو برگردونم به حالت قبلی تا یه گزینه جذاب دیگههم بهتون نشون بدم اینجا خب یه گزینه دیگه هم اینجا ما داریم تو کاستوم مارچین به اسم گاتر گاتر چیه که حالا تو سه حالت چپ و بالا و راست عملاً به ما این امکانو میده. اگر دقت کرده باشین وقتی ما صفحهمون رو می‌بریم برای صحافی بعضی از صحافی‌ها باعث میشن که ما یه بخشی از کاغذمون رو ببریم سوراخ بکنیم که بتونه این سیماشو رد بکنه یا لبه‌ای داشته باشه که بتونه صحافی رو انجام بده. گاتر در اصل همونه. یعنی یک حاشیه‌ای برای صحافی برای ما ایجاد می‌کنه و ما می‌تونیم این رو هم تنظیم بکنیم. به طور مثال شما حاشیه رو د و نیم گذاشتین می‌تونید بیاید از این ابزار استفاده بکنید. مثلاً بگید من می‌خوام ۲ سانتی‌متر از سمت راستم رو ببینید خودشم اینجا به شما توی پریویو نشون میده. یعنی یک حالت هاشور زده میگه ۲ سانتی‌متر از سمت راستمو من می‌خوام حاشیه‌ای برای صحافی ایجاد بکنم که چون قراره اصلاً سوراخ بشه، سیمی بشه، نمی‌دونم چسب بشه، حالا هر چیزی این حاشیه باید ایجاد بشه که من بتونم سندم رو صحافی بکنم و اوکی می‌کنیم. الان اگه نگاه کنید از سمت راست حاشیه من اضافه شد. دقت دقت بکنید که این حاشیه گاتری که اینجا شما دارید اضافه میشه به مارجین شما یعنی در اصل شما گفتین من از سمت راست می‌خوام این حاشیه رو داشته باشم اینجا من بهتون دوباره نشون بدم می‌خواین از سمت راست این حاشیه رو داشت داشته باشم این د تا با هم جمع میشه یعنی گفتین ۲۵۴ که فاصله داشته باش ۲ سانتم گاتر بهش بده یعنی عملاً ۴ م نیم چ و نیم سانتی سانتیتر اینجا فاصله دادین از سمت چپ همون د و نیم سانتیتری که بوده اینجا قرار گرفته می‌تونستید شما اصلاً از گاتر هم استفاده نکنید یعنی این رو پس چون این د تا د تا من جمع میشه دیگه اینو اصلا بذارید صفر اینوتونو مثلاً بذارید چ و نیم یعنی این ابزار می‌تونید اصلاً ازش استفاده نشه با همین حاشیه هم ازش استفاده بکنید که یه موقع اشتباه نکنید اما جذابیت اینه که اگر شما یک فایلی رو دارین که دیگرانم دارن استفاده می‌کنن اگر برید توی گات خاطر این مقدارو پر بکنید اون شخص خیلی سریع و واضح متوجه میشه که شما این فاصله رو برای صحافی گذاشته گذاشتی اما یکی وارد فایل وردتون بشه یه همچین چیزی ببینه یعنی میگه اینجا که د و نیمه اینجا د و نیمه اینجا د و نیم اینجا چرا چ و نیم نوشته شاید اشتباه نوشته میره مثلاً اینو براتون دستکاری می‌کنه اونم برام داره براتون می‌کنه د و نیم خب چه اتفاقی میفته شما اینو دیده بودین ولی اون متوجه نشه اون فکر کرد شما اشتباه می‌کنی و این رو برا شما اومده اصلاح کرده تازه خوشحاله که یه کاری هم برای شما انجام داده پس اگر یک خاص شیعه رو دقیقاً فقط دارید برای بحث صحافی می‌ذارید تو همین گاتر بنویسید خب قشنگ‌تره دیگه سایپ جالش جابهجیشم می‌تونید بگید بگین برای چپ می‌خوام مثلاً برای متون انگلیسیه راست برای متون فارسیه بالا هم که برای هر دو متون می‌تونید استفاده بکنید حالا باید ببینید که نوع سندتون به چه صورتی هستش خب من دوباره برگردم به حالت پیشفرض و همون من کاستوم د و نیم گذاشتم یعنی د و۵۴رو براشم برای خودم د و نیم گذاشتم